Home « Auxlang Articles «
QUEL ES LI MAX DIFUSET MUNDLINGUE: ESPERANTO O INTERLINGUE?
QUEL ES LI MAX DIFUSET MUNDLINGUE: ESPERANTO O INTERLINGUE?
"Heroldo [de Esperanto] Nr. 46 in articulo 'Ni kaj la aliaj'di que 'Occidenta'l [Interlingue] ja have minimum du milliones (de ánoj'), proque in facil comprensibilitá sin aprension Occidental mult supera Ido."
Quande li esperantistes propaga lor lingue, ili misaprecia li altri sistemas: "Ne parolu pri la aliaj projektoj. Diskuti kun mortnaskitoj ne havas sencon... Oni bone distingu inter Esperanto - vivanta lingvo - kaj tiuj projektoj..."
Ma, per oficial statistica, on posse vider que, in facte, Esperanto ne es li max difuset lingue... It es solmen li lingue de su adaptes, quelc milles in li munde, e tot ínaplicabil e íncomprensibil por li grand publica.
In Revuo Internacia Esperanto, li oficial organ del Universala Esperanto Asocio (U.E.A.), li central federativ esperantistic organisation, nró 559 de junio 1952, noi lee li sequent oficial ciffres, relativ al 1 junio 1951.
Por 32 landes u U.E.A. have federat societés, li númere del membres organisat in li societés adherent a U.E.A. es 19 398. In plu existe 22 604 membres in societés ne adherent (noi suposi que un parte relate a Sennacieca Tutmonda Asocio S.A.T.?) Total general 42 002 membres in 1 064 local gruppes.
On deve remarcar que ti ciffres contene anc membres aprobatori queles ne conosse li lingue e ne es practicantes... Secun li max favorabil conditiones, li númere del practicant esperantistes es circa li demí de ti ciffres, it es circa 20 000 practicantes. On va dir que ne omni esperantistes es membres de societés, ma quande on save que li membritá include anc li abonnament al revúe, on posse afirmar que un esperantist quel ne es interessat por reciver regularimen un jurnal ne posse esser vermen considerat quam un seriosi adepte havent international relationes.
Li ultim statistica precedent esset fat de Dr. Dietterle in 1926 e indicat que in ti annu existet in li tot munde 41 751 membres in 1 776 gruppes. Adver on declara ne haver ciffres por Soviet-Union (con anexet landes), China e Japan, e on evalua a 30 000 persones li esperantistes vivent in chascun de ti landes. Ma, mem si to vell esser exact (e Deo save quant fantasie es ti evaluation!) quel valore posse haver adeptes queles vive in cludet vase e ne posse comunicar con extrania. Quande on save li imens propaganda fat por instituer li russ lingue quam lingue international, on posse admisser que li movement es nu ínexistent. Quande noi parla de mundlinguistes, noi parla de tis queles posse practicar li lingue internationalmen.
Ma to quo es max extravagant in li esperantistic statistica es li evaluation del númere de persones queles posse comprender Esperanto scrit, e si necessi dir quelc paroles. Ti evaluation, quel es un ver construction de castell in aer, da li ciffres de circa 380 000 persones (?!)
Si on usa li sam sistema de evaluation por Interlingue, noi posse evaluer un cert proportion del population del landes parlant anglo-romanic lingues e un plu o minu grand parte de persones de medial instructionin slavic e germanic landes e talmen noi trova un total de circa 250 000 000 homes...
Dunc, li max difuset mundlingue ne es Esperanto quel vell atinger 380 000 persones in li tot munde, ma Interlingue con 250 milliones...Si nor mi-fratres esperantistic declara que noi ne es seriosi persones e que noi joca, li response es facilissim: "Noi usa li sam sistema de evaluation quam vu self, dunc noi es tant seriosi quam vu...
"Conclusion seriosi e practic: Esperanto es un lingue comprendet de su adeptes; solmen quelc milles in li munde; Occidental/Interlingue, in contrari, have un imens camp de action pro que on posse ja utilisar it con persones de medial instruction, queles ne ja save it, in omni landes de anglo-saxonic civilisation.
L.M. de Guesnet